Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Bir slash akorun adını okumak: bölü çizgisinden önce akor, sonra bas notası. |
| 2 | G/B, D/F#, C/E, Em/D, Am/G ve Am/F# şekillerini basmak. |
| 3 | Slash akorlarla inen, çıkan ve kromatik bas çizgileri çalmak. |
| 4 | 24 ölçülük etüdü 76 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | G, C, D, Em, Am ve tam barre F akorlarını temiz basabiliyorsun. |
| 2 | Pop kalıbını (D (u) D U (d) U D U) biliyorsun. |
| 3 | Akor notalarını tek tek çalmayı (arpej) ve let ring’i biliyorsun. |
| 4 | Triadın üç notasını (kök, üçlü, beşli) tanıyorsun (Triadlar ve tonun akorları). |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle. Etüdün ilk sekiz ölçüsünü dinle ve yalnızca en alttaki sese, basa kulak ver. Her ölçüde bir adım iniyor: G (Sol), F# (Fa diyez), E (Mi), D (Re), C (Do), B (Si), A (La). Üstteki akorlar tanıdık (G, D, Em, C, Am), ama bas onların altında bir merdiven gibi iniyor. Bunu mümkün kılan şey slash akorlar.
Slash akor nedir? “D/F#” şöyle okunur: D akoru, en altta F#. Bölü çizgisinden önceki kısım akorun kendisi, sonraki kısım bas notası. D akorunun notaları D, F#, A; normalde en altta kök D durur. D/F#‘te üçlü F# en alta geçer. Akor yine D, ama bas çizgisi G’den F#‘e yarım ses inebilir. Seviye 3’te ince tellerdeki triadlarda “C/E” gibi adlar görmüştün; aynı fikir, ama bu derste bas notası gerçekten en alttan ve bas kanalından duyuluyor.
Slash notası akorun kendi notası da olabilir (G/B: B, G’nin üçlüsü), akorda olmayan bir nota da (Am/G’de G, Am’ye küçük yedili ekler; Am/F#‘te F# ona hüzünlü bir renk verir). Her iki durumda da amaç aynı: bas çizgisini pürüzsüz yürütmek.
| Akor | Şekil (6. telden 1. tele) | Parmaklar | Bas |
|---|---|---|---|
| D/F# | 200232 | başparmak kalın E 2, işaret G 2, orta ince e 2, yüzük B 3 | F# |
| Em/D | xx0000 | yalnızca ince dört tel, parmak yok | D |
| G/B | x20033 | işaret A 2, yüzük B 3, serçe ince e 3 | B |
| C/E | 032010 | C şekli, kalın E boş çalar | E |
| Am/G | 3x2210 | Am, artı serçe kalın E 3; A teli susturulur | G |
| Am/F# | 2x2210 | Am, artı başparmak kalın E 2; A teli susturulur | F# |
Başparmak kullanmak sana yeni geliyorsa: elini sapın arkasında biraz yukarı kaydır, başparmağın ucunu kalın E telinin 2. perdesine koy; aynı uç A telini de hafifçe susturur. Başparmak yetişmiyorsa D/F#‘i x x 0 2 3 2 olarak çal ve F#‘i bas kanalına bırak; ses biraz incelir ama çizgi yine duyulur.
Etüt:
| Ölçü | Akorlar | Bas çizgisi | Kalıp |
|---|---|---|---|
| 1-8 | G D/F# Em Em/D C G/B Am D | G F# E D C B A, D | 1’de bas notası, sonra D U (d) U D U |
| 9-16 | G Am G/B C D Em D/F# G | G A B C D E F# G | bas - chick - bas - chick U |
| 17-24 | Am Am/G Am/F# F C/E F G C | A G F# F E, F G C | arpej (let ring), sonda birlik |
1-8. ölçülerde bas G majör gamı boyunca iner; 9-16. ölçülerde aynı gamı yukarı tırmanır. 17-24. ölçülerde Am’nin altında bas kromatik olarak (yarım ses yarım ses) iner: A, G, F#, F; sonra E’de dibe vurur ve F, G üzerinden C’ye çıkar. Bu çizgi pop ve caz baladlarında çok sevilir.
Bas kanalı her ölçüde slash notasını çalar. Gitardaki bas notasıyla bazen aynı ses, bazen bir oktav aşağısı: ikisi birlikte çizgiyi kalınlaştırır. Gitarda da her ölçünün ilk notası bas notasıdır: 1-8’de tek başına
- vuruşta, 9-16’da 1 ve 3’te, 17-24’te arpejin ilk sekizliğinde.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Yalnızca bas notaları Metronomsuz. 1-8. ölçülerdeki her akorun yalnızca bas notasını sırayla çal: G, F#, E, D, C, B, A, D. Sonra 9-16 için G’den yukarı. Her notada akoru bas ama sadece bas telini çal. | ||
| — | Süre: 3 dakika. | İki çizgiyi de akor şekillerini basarak, duraksamadan çalabiliyorsun. |
2. İnen bas (ölçü 1-8) Döngüyü 1-8’e kur. D/F#‘te başparmağı önce metronomsuz çalış. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Her ölçünün 1’inde doğru bas notası çınlıyor, Em/D’de kalın iki tel ses vermiyor. |
3. Çıkan bas (ölçü 9-16) Döngüyü 9-16’ya kur. Bas notalarını dolgun, chick’leri kısa ve hafif çal. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Bas notaları 1 ve 3’te bas kanalıyla tam birlikte; chick’te bas teli çalmıyor. |
4. Kromatik iniş (ölçü 17-24) Döngüyü 17-24’e kur. Am → Am/G → Am/F# geçişinde Am şeklini hiç bırakma; yalnızca bas parmağı değişir. | ||
| 60 → 76 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Arpejin akışı F’ye geçerken kopmuyor, notalar birbirinin altında çınlamaya devam ediyor. |
5. Tüm etüt ve esneme hedefi 24 ölçünün hepsini baştan sona çal. | ||
| 60 → 76 → 92 BPM. | 76 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 92 BPM’de 2 tur. | 76 BPM’de dört temiz tur. 92 BPM esneme hedefi; zorlarsa 76’da kal. |
6. Kendi bas çizgin (yaratıcı) Sevdiğin dört akorlu bir döngüyü al (örneğin G - Em - C - D) ve akorların arasına bir slash akor ekleyerek bası adım adım yürüt. Örnek: G - G/B - C - D. Ya da C - G/B - Am - Am/G - F. Pop kalıbıyla çal. | ||
| — | — | Bas çizgin hiç sıçramadan, adım adım ilerliyor ve döngüyü 70 BPM’de iki tur temiz çalabiliyorsun. |
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Slash akorun adını yanlış okuyorsun | “G/B”yi B akoru sanıyorsun | çizgiden önce akor, sonra bas: G/B = G akoru, en altta B. |
| D/F#‘te A teli de çınlıyor | başparmağın ucu A teline değmiyor | başparmağı biraz daha uzat; ucu A telini hafifçe sustursun. |
| G/B’de kalın E çalıyor | aşağı vuruş en kalın telden başlıyor | vuruşu A telinden başlat; gerekirse işaret parmağının ucuyla kalın E’yi sustur. |
| Bas notası kayboluyor | 1’deki tek notayı çok hafif çalıyorsun | bas notasına strum kadar güç ver; çizgiyi o taşır. |
| Am/F#‘te Am bozuluyor | başparmağı getirirken el dönüyor | Am’yi sabit tut, yalnızca başparmak sapın üstünden gelsin. |
| F’ye geçişte arpej duruyor | barre’yi kurmak için bekliyorsun | önceki ölçünün son notasında barre’ye hazırlan; ilk sekizlik yalnızca kalın E. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Bir slash akorun adından akoru ve bas notasını söyleyebiliyorum. | |
| D/F#, G/B, C/E, Em/D, Am/G ve Am/F#‘i temiz basabiliyorum. | |
| İnen ve çıkan bas çizgisini akorlarla çalabiliyorum. | |
| Am’nin altındaki kromatik inişi arpejle akıcı çalabiliyorum. | |
| Tüm etüdü 76 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun