Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Teli bırakmadan bir notadan ötekine kaymak: legato slide (varış penasız) ve shift slide (varış yeniden pena ile). |
| 2 | Slide’ı kullanarak tek bir telde pozisyon değiştirmek, yani bütün eli yeni bir yere taşımak. |
| 3 | 20 ölçülük etüdü 72 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | Tek notaları alternatif pena ile çalabiliyorsun (İlk riff dersi). |
| 2 | Hammer-on ve pull-off dersinde legato fikrini tanıdın: penasız çalınan notalar. |
| 3 | Sekizlikleri “1 ve 2 ve” diye sayabiliyorsun. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle: ilk ölçüde gitarist bir kez pena vuruyor ama üç nota duyuyorsun ve aralarındaki boşluk “kayarak” doluyor. Bu sese slide (kaydırma) denir.
Nasıl yapılır: Bir perdeyi bas ve çal. Parmağın teli perdeye bastırmaya devam ederken onu sap boyunca yeni perdeye kaydır. Baskı yolculuk boyunca sabit kalmalı: azaltırsan ses yolda söner, artırırsan el takılır. Varış perdesinde dur, tam perde telinin arkasında.
İki türü var, tabda farkı yaydan anlarsın:
- Legato slide (
5/7üstünde yay): yalnızca ilk notaya pena vurulur, varış notası kaymanın kendisinden gelir. Hammer-on’daki gibi akıcı bir ses. - Shift slide (
5/7, yay yok): kaydıktan sonra varış notasını pena ile yeniden çalarsın. Daha belirgin, her nota ayrı duyulur.
Eğik çizgi yukarı (/) ise slide yüksek perdeye, aşağı (\) ise alçak perdeye gider.
Slide’ın asıl gücü pozisyon değiştirmektir. Elin bir pozisyonda dört perdeye yetişir; daha yukarı ya da aşağı gitmek için bütün eli taşıman gerekir. Bir parmakla kayarsan el de onunla birlikte gider ve geçiş duyulmaz, müziğin bir parçası olur. C bölümünde bunu yapıyorsun: işaret parmağı 5’te, yüzük 7’de; yüzük 9’a kayınca el yukarı taşınır ve artık işaret 7’de, yüzük 9’dadır.
Etüt dört bölüm, notalar A (La) minör çevresinden (A, C (Do), D (Re), E (Mi), G (Sol) ve bir kez B (Si)):
| Bölüm | Ne oluyor |
|---|---|
| A (ölçü 1-4), legato slide | G telinde, yüzük parmağıyla, dörtlüklerle. |
| B (5-8), shift slide | B telinde; 5-6’da yüzük, 7-8’de işaret parmağı kayar. |
| C (9-12), pozisyon kaydırma | işaret ve yüzük parmağı birlikte; slide eli tel boyunca taşır. |
| D (13-20), etüt | iki slide türü ve pozisyon değişimleri bir melodide; bas ve davul Am, F ve G akorlarını çalar. |
Bu derste strum şeridi gizli; ritmi tabın altındaki kirişlerden, pena yönünü ⊓ ve V işaretlerinden oku.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Yavaş kayma G telinde yüzük parmağınla 5. perdeyi çal ve metronomsuz, çok yavaş 7. perdeye kay. Sesin yolda sönmemesine bak. Sonra geri dön. Aynısını işaret parmağıyla dene. | ||
| — | Süre: 2 dakika. | Varış notası net duyuluyor ve parmak tam perde telinin arkasında duruyor. |
2. A ve B bölümleri Döngüyü önce 1-4, sonra 5-8. ölçülere kur. | ||
| 52 → 72 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Legato slide’da varışa pena yok; shift slide’da varış notası vuruşta, pena ile. |
3. Pozisyon kaydırma (C bölümü) Döngüyü 9-12. ölçülere kur. Her slide’dan sonra elinin yeni yerini hisset: işaret ve yüzük parmağı arasındaki mesafe hiç değişmez. | ||
| 52 → 72 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Slide’dan sonraki notalar doğru perdede, kaymadan ve vızıldamadan çıkıyor. |
4. Tüm etüt ve esneme hedefi 20 ölçünün hepsini baştan sona çal. | ||
| 52 → 72 → 84 BPM. | 72 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 84 BPM’de 2 tur. | 72 BPM’de dört temiz tur. 84 BPM bir esneme hedefi; zorlarsa 72’de kal. |
5. Tek telde melodi (isteğe bağlı) Yalnızca G telinde, 2, 5, 7 ve 9. perdeleri kullanarak dört ölçülük bir melodi uydur. En az bir legato ve bir shift slide olsun. Döngüyü 13-16’ya kurup bas ve davulla dene. | ||
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Slide’ın sonunda ses yok | kayarken baskı azalıyor | parmağı tele hep aynı kuvvetle bastır; özellikle aşağı kayarken. |
| Varış perdesini geçiyorsun ya da yetişemiyorsun | gözün yolculukta değil | hedef perdeye önceden bak; varınca bir an dur. |
| Shift slide’da varış notası iki kez duyuluyor gibi geliyor | kayma geç bitiyor | kaymayı biraz önce başlat, pena tam vuruşta varış notasını çalsın. |
| Legato slide’da varışa pena vuruyorsun | alışkanlık | yaylı slide’larda pena eli o vuruşta dinlenir; sesli “pena - kay” diye söyle. |
| Pozisyon değişince yanlış perdeye düşüyorsun | yalnızca parmak kayıyor, el geride kalıyor | bütün el, başparmak dahil, parmakla birlikte taşınsın. |
| Kayarken diğer teller ses veriyor | boştaki parmaklar tellere sürtüyor | onları telin hemen üstünde, değmeden taşı. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Slide’da varış notası net duyuluyor, ses yolda sönmüyor. | |
| Tabda legato ve shift slide’ı yaydan ayırt edip doğru çalıyorum. | |
| Slide ile eli tel boyunca taşıyıp yeni pozisyonda doğru perdeleri buluyorum. | |
| Varış notaları tam vuruşta (ya da “ve”de) geliyor. | |
| Tüm etüdü 72 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun