Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | İki ve üç parmaklı power chord’u, kök 6. telde ve 5. telde olacak şekilde temiz çalmak. |
| 2 | Aynı şekli sapta kaydırarak G5, A5, C5, D5 ve B5’i bulmak; akorun adını kök notadan söylemek. |
| 3 | 24 ölçülük etüdü 90 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | Tab okuyabiliyor ve parmak ucuyla, perde telinin hemen arkasına basabiliyorsun. |
| 2 | Aşağı vuruş yapabiliyor ve sekizlikleri “1 ve 2 ve” diye sayabiliyorsun. |
| 3 | İlk riff dersindeki gibi tek notalarla kısa bir riff çalabiliyorsun. |
| 4 | Amfinde distorsiyonu (gain) açıp kapatmayı biliyorsun. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle: etüdün ilk ölçüsünde gitar yalnızca iki tel çalıyor, ama ses kocaman. Bu bir power chord: kök nota ve onun beşlisi, istersen bir de kökün oktavı. İçinde majör ya da minör rengi veren nota yoktur; bu yüzden distorsiyonla bile bulanıklaşmaz ve rock’ın temel akorudur. Adı kök notadan ve “5” rakamından gelir: E5, G5, A5.
Şekil. Kök 6. telde ise işaret parmağın (1) kökü basar, yüzük parmağın (3) bir tel incede ve iki perde yukarıda beşliyi basar. Bu iki parmaklı şekildir. Üç parmaklı şekilde serçe parmağı (4) yüzük parmağının hemen altına, bir tel daha inceye, aynı perdeye gelir: bu nota kökün oktavıdır. Şeklin içinde boş tel olmadığı için sapta olduğu gibi kayar: el bütün olarak hareket eder, parmakların arasındaki açı değişmez.
Boş E5 (kalın E (Mi) boş, A (La) telinin 2. perdesi, istersen D (Re) telinin 2. perdesi) bir istisna: kökü boş tel olduğu için kaymaz, ama rock riff’lerinin “ev” akorudur.
Kökün adı. Power chord’un adını işaret parmağının altındaki nota verir. Bu derste kullandığın kökler:
| Perde | 0 | 2 | 3 | 5 | 7 | 8 | 10 | 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 6. tel | E | G (Sol) | A | B (Si) | C (Do) | D | E | |
| 5. tel | A | B | C | D | E | F (Fa) | G | A |
Harfler sırayla gider (A B C D E F G, sonra yine A). Çoğu harfin arasında bir perde boşluk vardır; yalnızca E ile F ve B ile C yan yana perdelerdedir. Aradaki boşluklara diyezli notalar girer (ilk riff dersinde F#‘ı gördün); onları barre akorlar dersinde ayrıntılı göreceğiz. Şimdilik tablodaki noktalar yeter: 6. telde 3 = G, 5 = A; 5. telde 2 = B, 3 = C, 5 = D.
Çalan el. Power chord’ları hep aşağı vuruşla çalıyoruz; sekizliklerde bile. Kol küçük ve bilekten hareket eder, yalnızca şeklin telleri çalınır. Yanlışlıkla çarpabileceğin diğer telleri susturmak için işaret parmağın hafifçe yatıp ince tellere değebilir.
Etüt beş bölümden oluşur:
| Bölüm | Ne oluyor |
|---|---|
| A (ölçü 1-4) | iki parmaklı power chord’lar, kök 6. telde; dörtlükler. |
| B (5-8) | üç parmaklı şekil; sekizlikler, hepsi aşağı. |
| C (9-12) | kök 5. telde: C5, D5, B5. Kalın E telini çalma. |
| Riff 1 ve Riff 2 (13-20) | iki ölçülük özgün bir rock riff’i. Kısa boş E5’ler soruyu, G5/A5 ya da C5/D5 cevabı verir; ikinci ölçü A telinde D5-C5-B5 diye iner. |
| Outro (21-24) | uzun akorlar ve tınlayan son E5. |
Bas, riff bölümlerinde senin köklerini aynı ritimde çalar; kick de kısa E5’lere eşlik eder.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Şekli kaydır Metronomsuz başla. İki parmaklı şekli 6. telde 3. perdeye kur, bir kez çal, sesi dinle; sonra şekli bozmadan 5. ve 7. perdeye kaydırıp her birinde çal. Aynısını 5. telde yap (2, 3, 5. perdeler). Her akorda adını yüksek sesle söyle. | ||
| — | Süre: 3 dakika. | Şekil kayarken bozulmuyor, her akorda yalnızca iki tel ses veriyor, adını tablodan bakmadan söyleyebiliyorsun. |
2. A ve B bölümleri Oynatıcıda döngüyü 1-8. ölçülere kur. | ||
| 70 → 90 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Akor değişimleri 1. vuruşa yetişiyor, sekizlikler eşit ve hepsi aşağı. |
3. C bölümü: kök 5. telde Döngüyü 9-12. ölçülere kur. | ||
| 70 → 90 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Kalın E teli hiç ses vermiyor, ölçü ortasındaki C5 → B5 kayması zamanında. |
4. Riff Döngüyü 13-20. ölçülere kur. Önce yalnızca ilk iki ölçüyü yavaşça çal, sonra hepsini. | ||
| 70 → 90 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Kısa E5’ler eşit, G5/A5 ve C5/D5 tam vuruşunda geliyor; riff’i ezbere çalabiliyorsun. |
5. Tüm etüt ve esneme hedefi 24 ölçünün hepsini baştan sona çal. | ||
| 70 → 90 → 100 BPM. | 90 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 100 BPM’de 2 tur. | 90 BPM’de dört temiz tur. 100 BPM bir esneme hedefi; zorlarsa 90’da kal. |
6. Kendi riff’in (isteğe bağlı) Riff 1’in iskeletini koru (iki kısa E5, bir uzun akor, iki kısa E5, bir uzun akor) ama uzun akorları değiştir: tablodaki köklerden başka iki power chord seç. Beğendiğin hâli bir yere not et; seviye sonundaki şarkıda işine yarayacak. | ||
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Akor bulanık, istenmeyen teller çalıyor | kol bütün telleri tarıyor | vuruşu küçült ve yalnızca şeklin tellerine vur; işaret parmağını hafifçe yatırıp ince telleri sustur. |
| Kök 5. teldeyken kalın E teli de ses veriyor | vuruş 6. telden başlıyor | vuruşu A telinden başlat, gerekirse işaret parmağının ucuyla kalın E teline dokun. |
| Kaydırırken şekil bozuluyor | parmaklar tek tek hareket ediyor | basıncı gevşet, eli bütün olarak kaydır, yeni perdede tekrar bastır. |
| Kaydırmada “vınn” sesi çıkıyor | parmaklar tellere bastırırken kayıyor | kayarken basıncı hafiflet; ses istemiyorsan kayma anında çalma. |
| Sekizlikler hızlanınca kol yoruluyor | hareket omuzdan geliyor | bilekten, küçük çal; omzunu düşür. |
| Hangi akorda olduğunu karıştırıyorsun | şekle bakıyorsun, köke değil | işaret parmağının altındaki notayı ve telini söyle: “6. tel, 5. perde: A”. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| İki ve üç parmaklı power chord’u kök 6. telde ve 5. telde temiz çalabiliyorum. | |
| 6. telde G ve A’yı, 5. telde B, C ve D’yi bakmadan bulabiliyorum. | |
| Şekli bozmadan kaydırabiliyorum. | |
| Riff’i ezbere ve hep aşağı vuruşla çalabiliyorum. | |
| Tüm etüdü 90 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun